Καλοδεχούμενο για το αναπηρικό κίνημα είναι το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία», για το οποίο οι αιτήσεις θα «τρέξουν» έως τις 27 Νοεμβρίου. Ωστόσο εκφράζονται παράλληλα επιφυλάξεις για τυχόν «ατέλειες» του προγράμματος, που θα εμποδίσουν ΑμεΑ να επωφεληθούν από αυτό.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο τη Π.ΟΜ.Α.μεΑ. Δυτικής Ελλάδας Αντώνη Χαροκόπο, υπάρχουν ζητήματα που δημιουργούν προβληματισμός όπως τα κριτήρια ένταξης, τα ηλικιακά και εισοδηματικά όρια, διοικητικές δυσκολίες, καθώς επίσης η ενημέρωση και η υποστήριξη των ενδιαφερομένων. Για παράδειγμα, το ηλικιακό όριο θα πρέπει να πάει στα 75έτη.
Παράλληλα ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή του προγράμματος του «Προσωπικού Βοηθού» στην Αιτωλοακαρνανία ζητά ο Αντώνης Χαροκόπος, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη γεωγραφική έκταση του νομού και οι ιδιαιτερότητες των απομακρυσμένων περιοχών μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες δυσκολίες στην πρόσβαση των δικαιούχων.
Συγκεκριμένα ο κ. Χαροκόπος, μιλώντας στην εφημερίδα «Συνείδηση», για το πρόγραμμα του «Προσωπικού Βοηθού» επεσήμανε:
Δεν πρέπει, ωστόσο, να βλέπουμε το πρόγραμμα μόνο μέσα από τον αριθμό των αιτήσεων. Πίσω από κάθε αίτηση υπάρχει ένας άνθρωπος με συγκεκριμένες ανάγκες και ένας οικογενειακός προγραμματισμός, που πολλές φορές εξαρτάται από τη δυνατότητα ύπαρξης προσωπικής βοήθειας.
Από την έναρξη του μόνιμου προγράμματος, η Ε.Σ.Α.μεΑ. γίνεται καθημερινά αποδέκτης ερωτημάτων, παραπόνων και διαμαρτυριών από άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και τις οικογένειές τους. Αυτό δείχνει αφ’ενός το ενδιαφέρον για την υπηρεσία και αφ’ετέρου ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά εμπόδια τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων να υπάρξει όσο το δυνατόν πληρέστερη ενημέρωση των ενδιαφερομένων, ώστε όποιος έχει πραγματική ανάγκη προσωπικής βοήθειας να μη μείνει εκτός εξ’αιτίας έλλειψης ενημέρωσης ή μιας διοικητικής δυσκολίας.
Η πιλοτική εφαρμογή ήταν ένα σημαντικό βήμα. Έδωσε τη δυνατότητα να δοκιμαστεί στην πράξη ένας θεσμός που το αναπηρικό κίνημα διεκδικούσε για περισσότερα από 20 χρόνια και ανέδειξε τη σημασία του για την ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία. Ταυτόχρονα, κάθε πιλοτική εφαρμογή έχει αξία, όταν τα συμπεράσματά της αξιοποιούνται για τη βελτίωση της επόμενης φάσης. Και εδώ θεωρούμε ότι υπάρχει ακόμη δρόμος.
Η μετάβαση από την πιλοτική εφαρμογή στο μόνιμο πρόγραμμα δεν θα πρέπει να σημαίνει απλώς αλλαγή του θεσμικού πλαισίου. Θα πρέπει να σημαίνει και αξιοποίηση της εμπειρίας που αποκτήθηκε, ώστε το πρόγραμμα να γίνει περισσότερο προσβάσιμο, λειτουργικό και δίκαιο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να διασφαλιστεί ότι τα κριτήρια ένταξης δεν θα αποκλείουν ανθρώπους οι οποίοι, σύμφωνα με τις πραγματικές και εξατομικευμένες ανάγκες τους, χρειάζονται προσωπική βοήθεια.
Υπάρχουν σημεία του προγράμματος που χρειάζονται βελτίωση και είναι συγκεκριμένα. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να επανεξεταστούν οι προϋποθέσεις που αφορούν την πιστοποίηση της αναπηρίας. Δεν είναι λογικό η χρονική διάρκεια μιας πιστοποίησης αναπηρίας να λειτουργεί ως λόγος αποκλεισμού ενός ανθρώπου που έχει πραγματική ανάγκη προσωπικού βοηθού.
Αντίστοιχα, δεν ρέπει τεχνικά ή διοικητικά ζητήματα, όπως η ψηφιοποίηση πιστοποιήσεων Υγειονομικών Επιτροπών, να μετακυλίονται στο άτομο με αναπηρία και τελικά να το αποκλείουν από την υπηρεσία.
Ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα είναι τα εισοδηματικά κριτήρια. Χρειάζεται να εξεταστεί κατά πόσο αυτά ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες ζωής των ατόμων με αναπηρία, δεδομένου ότι το κόστος της αναπηρίας μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό και ένα εισόδημα που τυπικά φαίνεται επαρκές δεν σημαίνει απαραίτητα ότι καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες ενός νοικοκυριού.
Τρίτο ζήτημα είναι το ηλικιακό όριο. Η ανάγκη για προσωπική βοήθεια δεν σταματά επειδή ένας άνθρωπος συμπλήρωσε μια συγκεκριμένη ηλικία. Για αυτό έχει τεθεί το αίτημα επέκτασης του ορίου στα 75 έτη για τα άτομα με αναπηρία, που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
Τέλος, πρέπει να βελτιωθεί η λειτουργικότητα της υπηρεσίας υποστήριξης των ενδιαφερομένων. Οι καταγγελίες για δυσκολία επικοινωνίας με το help desk δεν μπορούν να αγνοούνται. Ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε ανθρώπους, οι οποίοι μπορεί να χρειάζονται υποστήριξη για να ολοκληρώσουν μια διοικητική διαδικασία, πρέπει να διαθέτει έναν πραγματικά προσβάσιμο και αποτελεσματικό μηχανισμό ενημέρωσης και εξυπηρέτησης.
Η διαδικασία της μόνιμης εφαρμογής έχει ήδη ξεκινήσει, με την έναρξη των αιτήσεων στις 26 Αυγούστου 2026, μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου και την έκδοση της ΚΥΑ για την υλοποίηση του προγράμματος.
Το κρίσιμο, όμως, δεν είναι μόνο να υπάρχει ένα μόνιμο πρόγραμμα. Το ζητούμενο είναι το πρόγραμμα αυτό να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων για τους οποίους σχεδιάστηκε.
Και αυτό σημαίνει εξατομικευμένη προσέγγιση. Οι ανάγκες ενός ανθρώπου με βαριά κινητική αναπηρία (τετραπληγία) μπορεί να είναι διαφορετικές από εκείνες ενός ανθρώπου με νοητική, αισθητηριακή ή άλλη αναπηρία. Επίσης, οι ανάγκες ενός ατόμου που ζει σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο δεν είναι κατ’ ανάγκη ίδιες με εκείνες ενός ατόμου που ζει σε μια απομακρυσμένη ή αγροτική περιοχή.
Επομένως, η μονιμοποίηση του θεσμού είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από συνεχή αξιολόγηση της εφαρμογής του και από διορθωτικές παρεμβάσεις όπου διαπιστώνονται αποκλεισμοί ή δυσλειτουργίες. Θα ήθελα να επισημάνω ότι ο «Προσωπικός Βοηθός» δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο πρόγραμμα. Συνδέεται άμεσα με το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να ζουν ανεξάρτητα, να συμμετέχουν στην κοινωνική και οικονομική ζωή και να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από την οικογένειά τους.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην ελληνική πραγματικότητα, όπου σε πολλές περιπτώσεις το βάρος της υποστήριξης ενός ατόμου με αναπηρία εξακολουθεί να πέφτει κυρίως στην οικογένεια.
Ο «Προσωπικός Βοηθός» μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά αυτή την πραγματικότητα. Για να συμβεί όμως αυτό, πρέπει η υπηρεσία να είναι προσβάσιμη σε όλους όσοι πραγματικά τη χρειάζονται.
Χρειάζεται, λοιπόν, να ακούμε την εμπειρία των ίδιων των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους. Να καταγράφουμε τα προβλήματα στην πράξη και να παρεμβαίνουμε γρήγορα όπου δημιουργούνται αποκλεισμοί.
Και στην Αιτωλοακαρνανία, αλλά και συνολικά στη Δυτική Ελλάδα και τα Νότια Ιόνια Νησιά, στόχος μας πρέπει να είναι κανένας άνθρωπος που έχει πραγματική ανάγκη προσωπικής βοήθειας να μη στερείται αυτή τη δυνατότητα εξαιτίας διοικητικών, τεχνικών, εισοδηματικών, ηλικιακών ή άλλων εμποδίων. Αυτό είναι το ουσιαστικό στοίχημα της μόνιμης εφαρμογής του θεσμού».
Ο κ. Χαροκόπος «εστίασε» και στην Αιτωλοακαρνανία σε συνάρτηση με το πρόγραμμα προσωπικού βοηθού. Συγκεκριμένα επεσήμανε:
«Η Αιτωλοακαρνανία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί πρόκειται για ένα μεγάλο και γεωγραφικά εκτεταμένο νομό, όπου οι συνθήκες πρόσβασης στις υπηρεσίες δεν είναι ίδιες για όλους. Η συζήτηση για τον Προσωπικό Βοηθό στην Αιτωλοακαρνανία δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στο αν υπάρχουν διαθέσιμοι προσωπικοί βοηθοί. Πρέπει να εξετάσουμε αν υπάρχουν πραγματικές δυνατότητες πρόσβασης στην υπηρεσία σε όλες τις περιοχές του νομού και αν οι άνθρωποι με αναπηρία που ζουν εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων έχουν τις ίδιες δυνατότητες ενημέρωσης, υποβολής αίτησης και αξιοποίησης της υπηρεσίας.
Ιδιαίτερα στις πιο απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές, η απόσταση, η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες, η έλλειψη διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού και οι δυσκολίες μετακίνησης μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετα εμπόδια.
Γι’ αυτό και θεωρούμε αναγκαίο να υπάρξει ειδικότερη καταγραφή της κατάστασης στην Αιτωλοακαρνανία. Να γνωρίζουμε πόσοι ενδιαφέρονται, πόσοι μπορούν να ενταχθούν, πόσοι τελικά εντάσσονται, αλλά και ποια εμπόδια αντιμετωπίζουν όσοι μένουν εκτός. Μόνο μέσα από μια τέτοια καταγραφή μπορούμε να έχουμε πραγματική εικόνα και να διεκδικήσουμε στοχευμένες λύσεις».
Κωνσταντίνος Χονδρός – Εφημερίδα «Συνείδηση»
Πηγή: sinidisi.gr
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου