Αγρίνιο: Αντίστροφη μέτρηση για τα χαλκούνια

Φέτος τη Μεγάλη Παρασκευή 400 χαλκούνια θα κάνουν «τη νύχτα μέρα» στην κεντρική πλατεία στο Αγρίνιο, αναβιώνοντας ένα έθιμο που «έρχεται» από την εποχή της Τουρκοκρατίας.

Κάθε χρόνο, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, η «καρδιά» του Αγρινίου «χτυπά» στην πλατεία Δημοκρατίας. Αμέσως μετά την κατανυκτική περιφορά των Επιταφίων, η πόλη ζει το έθιμο και συνάμα τον θρύλο του παρελθόντος που αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομίας.

Τα χαλκούνια, είναι ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο στην τοπική παράδοση και αναβιώνουν για ακόμη μία χρονιά, προσελκύοντας, ως είθισται, εκατοντάδες επισκέπτες απ όλη την Αιτωλοακαρνανία, την Δυτική Ελλάδα και όχι μόνο που συρρέουν για να ζήσουν από κοντά το μοναδικό αυτό θέαμα!

Καθοριστική υπήρξε και παραμένει η συμβολή της οικογένειας Γιωτόπουλου στην διάσωση του εθίμου, η οποία με «όχημα» τον εθελοντισμό, την αγάπη και το πάθος για το έθιμο, έχει αναλάβει το βάρος της διατήρησης και της συνέχισής του με αποκλειστικά δικά της έξοδα όσο και δυσβάστακτο και αν είναι αυτό, πόσο μάλλον τα τελευταία αρκετά χρόνια.

Φέτος, οι προετοιμασίες είναι πυρετώδεις και έχουν ξεκινήσει εδώ και τουλάχιστον ένα μήνα για την αναβίωση του εθίμου και στο πλαίσιο αυτό η ομάδα που συμμετέχει στην κατασκευή των χαλκουνιών θα φτιάξει συνολικά 400 χαλκούνια!

Μέσα από τη μετάδοση γνώσεων και τεχνικών στις νεότερες γενιές, εξασφαλίζεται όχι μόνο η επιβίωση, αλλά και η εξέλιξη του εθίμου, ώστε να συνεχίσει να αποτελεί «σημείο αναφοράς» για το Αγρίνιο και τις επόμενες δεκαετίες.

Το έθιμο ξεκίνησε από την εποχή της Τουρκοκρατίας, όταν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί του Αγρινίου ήθελαν να περιφέρουν τον επιτάφιο του σημερινού παλαιού Ναού του Αγίου Χριστοφόρου στο πλαίσιο της λιτάνευσης του στην κεντρική πλατεία της πόλης και τούμπαλιν, προστατεύοντάς τον παράλληλα από τους Τούρκους και τους υπόλοιπους αλλόθρησκους της περιοχής.

Στα μεταγενέστερα χρόνια, η αποδοχή και η αγάπη των Αγρινιωτών για το έθιμο τους «οδήγησε» κάθε Μεγάλη Παρασκευή να πραγματοποιούν έναν άτυπο «χαλκουνοπόλεμο».

Πλέον, δεν υφίσταται ο «χαλκουνοπόλεμος» αυτός μεταξύ των κεντρικών ενοριών του Αγρινίου, αλλά η συμμετοχή στην διατήρηση του εθίμου γίνεται στο πνεύμα της συνεργασίας και κοινής αγάπης για το έθιμο και την διατήρησή του.

Ο Ηλίας Γιωτόπουλος, που έχει πλέον αναλάβει τα ηνία, μιλώντας στη «Συνείδηση» επεσήμανε: «είμαστε πανέτοιμοι για το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής. Φέτος η ομάδα θα φτιάξει 400 χαλκούνια, τα οποία πληρώνουμε μόνοι μας, οι συμμετέχοντες δηλαδή στην διαδικασία της κατασκευής τους. Το κόστος μόνο για το χαρτί που χιαζόμαστε για τα 400 χαλκούνια είναι 700 ευρώ, φανταστείτε αν τα βάλουμε όλα κάτω, χωρίς φυσικά να μιλήσουμε για τις εργατοώρες. Πλέον δεν υπάρχει ο «χαλκουνοπόλεμος» μεταξύ των ενοριών του Αγίου Χριστοφόρου, του Αγίου Γεωργίου, της Αγίας Τριάδας, του Αγίου Δημητρίου και της Μητρόπολης όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Τα βασικά στοιχεία για να φτιάξουμε ένα χαλκούνι είναι το χαρτόνι και η μαύρη πυρίτιδα και παίζει ρόλο η διαδικασία της παρασκευής. Οι εργατοώρες για να φτιάξουμε τα χαλκούνια είναι πάρα πολλές και απαιτεί συγκέντρωση».

Η ομάδα των χαλκουνάδων, αποτελείται από τον ο Ηλία Γιωτόπουλο, τον Σωτήρη Παρμάκη, τον Θύμιο Μαμασούλα, τον Σωτήρη Γιωτόπουλο, τον Μιχάλη Διαμαντή, τον Περικλή Μαυρόπουλο, τον Γιώργο Τσούμα, τον Τάσο Θεοδωρίδη και τον Δημήτρη Μανίκα.

Τα στάδια δημιουργίας

Η διαδικασία της παρασκευής των χαλκουνιών ξεκινάει από τον Φεβρουάριο και ολοκληρώνεται την Μεγάλη Εβδομάδα. Για να φτιάξουμε ένα χαλκούνι υπάρχουν τρία στάδια στην διαδικασία. Η αρχή γίνεται με το τύλιγμα του χαλκουνιού, έπειτα γίνεται το κεφάλωμα, φτιάχνουμε δηλαδή το κεφάλι του χαλκουνιού, το σημείο που έχει οπή έτσι ώστε να μπορέσουμε να συνεχίσουμε στο τρίτο και τελευταίο στάδιο που είναι το γέμισμα.

Την Μεγάλη Παρασκευή, μετά την περιφορά των επιταφίων και την συνάντησή τους στην πλατεία Δημοκρατίας, οι χαλκουνάδες αναλαμβάνουν δράση και κάθε χρόνο εκπλήσσουν με το υπερθέαμα που προσφέρουν σε ντόπιους και επισκέπτες που συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία του Αγρινίου για το έθιμο, στην πλατεία Δημοκρατίας.

Δείτε τη διαδικασία δημιουργίας των χαλκουνιών: